Charles de Wolff overleden: slordige berichtgeving

In de berichtgeving over het overlijden van dirigent/organist Charles de Wolff (1932-2011) hebben we heel wat slordigheden en regelrechte omissies aangetroffen. Zo meldde een televisiezender dat De Wolff in 1980 (met het in die dagen eigen orkest: NFO) de Krönungsmesse van Mozart had uitgevoerd, ter gelegenheid van de inhuldiging van Beatrix von Lippe Biesterfeld tot Koningin der Nederlanden. Daarbij ging het echter om een uitvoering met het Concertgebouw Kamerorkest.

Charles de Wolff met zijn toen nog onafscheidelijke sigaret.
Foto genomen door Jarko Aikens, NFO Groningen, 1984.

In de necrologie die maandag 28 november in NRC/Handelsblad is verschenen, werd geen gewag gemaakt van het feit dat De Wolff meer dan een kwart eeuw het Noordelijk Filharmonisch Orkest als dirigent had geleid: eerst ─ tijdens de periode Roelof Krol ─ als één der gastdirigenten, vanaf 1966 als vaste dirigent, benoemd "voor het leven". Daar kwam echter een einde aan toen zijn ensemble in 1989 ─ door de Haagse overheid gedwongen ─ ging fuseren met het Frysk Orkest en er daarna voor de drie noordelijke provincies nog één ensemble bestond: het grootste regionale orkest van ons land ─ toen met 102 musici ─ dat Noord Nederlands Orkest ging heten.
Vooral delen van de Friese musici hadden al eerder te kennen gegeven niet onder De Wolff te willen spelen. Dat was heel duidelijk geworden toen de beide ensembles vanaf 1986 grote projecten samen gingen uitvoeren. Zelfs vervangen als plotseling een collega ziek werd en De Wolff het concert gemakkelijk had kunnen overnemen, wilden 'de Friezen' hem niet. Opvallend was dat in diezelfde periode bij ziekte van orkestleden in Groningen, tal van musici uit het Frysk Orkest zonder enig probleem kwamen remplaceren, ook als De Wolff wel op de bok stond.
Ik heb het meer dan eens meegemaakt dat in de pauze zo'n musicus in de dirigentenkamer met Charles de Wolff kwam overleggen over bepaalde moeilijke passages in hetgeen na de pauze nog moest worden gespeeld.
Tevens was De Wolff vanaf 1961 dirigent van het Toonkunstkoor Bekker te Groningen, en dat bleef hij nadat zijn gastdirigentschap met het orkest in Groningen werd omgezet in een vaste verbintenis.

Bijna een uur werken van Franco Donatoni (WDR3)

Franco Donatoni in 1993.
Foto van Egon Schrøder

De eerste keer dat ik met de Italiaanse componist Franco Donatoni (1927-2000) werd geconfronteerd, was in de tweede helft van de jaren zestig van de vorige eeuw, in de periode dat het (toenmalige) Noordelijk Filharmonisch Orkest in Groningen onder leiding van Charles de Wolff diens opus Per orchestra uit 1962 voorstelde, in zowel de Doelen te Rotterdam, alsook een jaar later ─ in 1969 ─ tijdens de Biënnale te Zagreb, samen met andere zeer eigentijdse stukken van John Cage (1912-1992), Ingvar Lidholm (geboren 1921) en Hanns Ulrich Engelmann (1921-2011).
Daarna verloor ik de man uit het gehoor, maar nu krijg ik zomaar de gelegenheid ─ en dat geldt eveneens voor u en alle (niet) uwen ─ drie tot nu toe onbekende composities van dezelfde muziekmeester te beluisteren in het programma Open: Studio Neue Musik van de Duitse regionale radiozender WDR 3. De titel luidt Donatoni sur l'escalier (1), hetgeen inhoudt dat er nog een vervolg zal komen.
Het eerste nummer wordt Le ruisseau sur l'escalier voor cello en kamerorkest (19 musici) uit 1980, gespeeld door het WDR Sinfonieorchester onder leiding van Peter Runde. Daarna volgt Lame, due pezzi voor cello uit 1982. In beide gevallen vertolkt Oren Shevlin de cellopartij.
Het concert, dat tussen 23:05 uur en middernacht wordt gepresenteerd, wordt besloten met Ala, due pezzi voor cello en contrabas, uit 1983. Stanislau Anischanka speelt de baspartij; eerder genoemde cellist zal zich over de noten voor zijn instrument ontfermen.