Tweemaal Bachs Brandenburgse Concerten: Radio 4

ZaterdagMatinee-Live

De in totaal zes, over de gehele wereld, bijkans tot in elke uithoek, vermaarde Brandenburgse Concerten van Johann Sebastian Bach (1685-1750) werden gecomponeerd in 1721. Bach heeft ze opgedragen aan Christian Ludwig, Markgraaf van Brandenburg, waardoor deze reeks concerti grossi bekend geworden is onder de naam Brandenburgse Concerten.

Op 29 mei wordt de complete serie van zes concerten in het muziekprogramma ZaterdagMatinee-Live via Radio 4 uitgezonden vanaf 14:15 uur. De titel van dat radioprogramma geeft al aan dat het om een rechtstreekse uitzending van een concert gaat. De ZaterdagMatinee wordt van oudsher gegeven in de grote zaal van het Concertgebouw te Amsterdam. Voor deze gelegenheid is een optreden gepland van het Franse ensemble les Musiciens du Louvre onder leiding van Marc Minkowski.

Informatie en muziek vooraf
Voorafgaande aan het concert wordt, op dezelfde Nederlandse radiozender, vanaf 13:02 uur, het programma ZaterdagMatinee — Het eerste uur gepresenteerd als voorbeschouwing op het Matinee-concert in aansluiting. Daarin wordt muziek ten gehore gebracht en informatie verstrekt. De muziekmiddag is om 17:00 uur alweer ten einde.

Herhaling in Zaterdag jongstleden

Zoals dat tegenwoordig gebruikelijk is, wordt op de dinsdag volgend op de zaterdag in kwestie — in dit geval is dat op 1 juni — het concert herhaald in het programma Zaterdag jongstleden, dat zal worden uitgezonden tussen 20:02 uur en 23:00 uur.

__________

Afbeelding: Dirigent Marc Minkowski.

Een groots geschenk van en ook voor Ton Koopman

Alweer een jaar
Vandaag, 2 oktober, bereikt de internationaal vermaarde Nederlander Ton Koopman de pensioengerechtigde leeftijd. Daarmee vangt voor deze dirigent, organist en klavecinist niet alleen een nieuw jaar aan, maar ontsnapt hij tegelijkertijd aan de maatregelen die de komende jaren van kracht zullen worden in verband met de wijzigingen die de regering van onze poldermodelstaat zal (moeten) nemen, welke hopelijk in principe flexibiliteit zullen inhouden. Ton Koopman is ook iemand die niet onmiddellijk na heden op de zo talrijke door hem vergaarde lauweren zal gaan rusten om zich te beperken tot datgene wat in het dagelijkse spraakgebruik als hobby wordt gekwalificeerd, en door menigeen wel eens — en zeer terecht — als denigrerend wordt ervaren.
Ter gelegenheid van het, al dan niet heugelijke, gebeuren komt de productiemaatschappij van Ton Koopman, Challenge Records, met een cassette, gevuld met 67 cd's op welke het complete Kantatenwerk van Johann Sebastian Bach (1685-1750) is bijeengebracht.

Biografie
Het is gebruikelijk om bij enigerlei vorm van herdenking allerlei stations en/of haltes van de jubilaris de revue te laten passeren, doch aangezien Avro Klassiek ons liet weten dat er op de site van deze omroep een biografie van Ton Koopman te lezen valt, verwijzen we u graag naar die tekst. Want daar kunt u voorts lezen in welke andere hoedanigheden dan de hier genoemde drie Ton Koopman ook nog de nodige faam heeft verweven in binnen- en buitenland.

Vieringen
Het herdenken zit ons in het bloed, en zeker de impresario's en firma's die de culture producten van zo'n artiest onder de aandacht willen brengen. Een dergelijke gelegenheid wordt veelal over een heel jaar uitgestreken als het om een overleden grootheid gaat, maar Ton Koopman is nog springlevend, die vooralsnog het diminuendo nog niet op zijn blazoen draagt. Het vieren van die vijfenzestigste verjaardag zal dan ook wel meer dan alleen de datum 2 oktober bestrijken. Leiden viert op 3 oktober een groot feest en als men bedenkt dat Ton Koopman verbonden is aan de daar gevestigde universiteit en deze data in een weekeinde vallen, zal er zo hier en daar wel meer dan één cantate klinken al dan niet met Koffie en Boerencake. Gezien het tamelijk duizelingwekkende aantal Bach-cantates en een verzameling van 67 cd's kunnen organisatoren links en rechts te kust en te keur gaan.
___________
Johann Sebastian Bach: Das Kantatenwerk. Amsterdam Baroque Orchestra & Choir, diverse solisten. CHALLENGE RECORDS 2009 (cassette met 67 cd's).
____________
Afbeeldingen
1. Voorzijde van het tekstboekje van de eerdere uitgave, thans opgenomen in het geheel, van de Neujahrskantaten.
2. De veel functies in het internationale muziekleven bekledende Nederlander Ton Koopman.
3. Voorzijde van het tekstboekje van onder meer de Kaffeekantate en de Bauernkantate. Ook de daarbij behorende compact disc is in het geheel opgenomen.

Bijna gelijktijdig: Messiah van twee componisten

Barok-Messiah
Zondag 6 september presenteert BBC Radio 3 in het kader van de BBC Proms 2009 een uitvoering van het oratorium The Messiah van Georg Friedrich Hándel (1685-1759). Dit programma begint om 19:30 uur onze tijd in de Royal Albert Hall. Het zal als 68ste Prom-concert worden uitgevoerd door een massaal koor van jonge stemmen, bijeengebracht door specialist Nicholas McGegan, en gedirigeerd door een andere specialist op dit gebied: Simon Halsey.
Het zal duidelijk zijn dat deze 'monster-productie' — welke enigszins moet, en hopelijk zal, lijken op hetgeen de bezoekers van de Händel-concerten in de achttiende eeuw hebben meegemaakt — plaats zal hebben in het kader van het gedenkjaar, dat een iegelijk eraan moet herinneren dat Händel nu tweehonderd vijftig jaar geleden is gestorven.
Deze uitvoering vindt plaats in het kader van het 63 dagen durende ARD-Radiofestival.

21ste eeuwse Messiah
Een half uur nadat het concert in Londen begint, sturen (in ieder geval enkele) ARD-regionale zenders eveneens een Messiah de ether in, die van de Zweedse componist Sven-David Sandström (*1942). Vanaf 20:05 uur is op diverse zenders het concert rechtsreeks vanuit de Beethovensaal der Liederhalle in Stuttgart te volgen. Uitvoerenden zijn het Festivalensemble Stuttgart onder leiding van Helmuth Rilling, een zesstemmig koor en vier solisten, onder wie Michael Nagy, bas.
__________
Afbeelding: Componist Sven-David Sandström (Foto overgenomen van de website van de componist).

Händels Messiah paasmaandag via Arte-televisie

Redactionele kletspraat
Of die Arte-televisie verstrekt foutieve informatie aan de pers, of de redactiemedewerker, die verantwoordelijk is voor datgene wat er in de VPRO-Gids wordt afgedrukt, heeft weer eens de voorkeur gegeven aan de eigen vooroordelen en op basis daarvan Händels oratorium The Messiah (1742) als opera te kwalificeren. Niet alleen dergelijke incompetentie van die laatstgenoemde redactie ken ik uit ervaring, ook het jarenlang achterhouden van dikwijls toegezegde adequate informatie door Arte-televisie hoort bij dat door een robot gestuurde systeem, en als je toch nog weer eens probeert je voor info's te laten opnemen in de daarvoor bestemde lijst, komt er steevast te staan dat je al bij de uitverkorenen behoort; één van de meest negatieve kanten van inschrijvingen zonder tussenkomst van een menselijk wezen dat, als het even meezit, kan luisteren en die dan de vereiste maatregelen kan nemen, opdat je alsnog de gewenste informatie krijgt.

Geliefd Oratorium
Georg Friedrich Händels klassieker The Messiah wordt thans aan de (letterlijke) vooravond van de tweehonderd vijftigste sterfdag van de componist door het Arnold Schönberg Chor en het Ensemble Matheus uitgevoerd in een 'enscenering' van Claus Guth en voorzien van een choegografie van Ramses Sigl. Verantwoordelijk voor de muzikale leiding is Jean-Christophe Spinosi; vocale solisten zijn Bejun Mehta, Cornelia Horak, Florian Boesch, Richard Croft en Susan Gritton.
Het gaat hier om een Oostenrijkse verfilming van een fenomenale muziekgebeurtenis, door Hannes Rossacher, bij om een recente uitvoering, die als productie van het aloude Theater an der Wien in de Oostenrijkse hoofdstad werd gerealiseerd in samenwerking met de Opéra National de Lorraine, Nancy. Op het scherm zullen de Engelse zangteksten in het Duits worden geprojecteerd. Arte-televisie zendt dit dramatische gebeuren uit tussen 21:00 uur en 23:40 uur. Er komen vooralsnog geen herhalingen. De uitzending, die zal worden gerealiseerd in HD-kwaliteit op het beeldformaat 16:9, is voorzien van stereofonisch geluid.
____________
Afbeeldingen
1. Georg Friedrich Händel in 1733.
2. Dirigent Jean-Christophe Spinosi.

De (kerst)week van Johann Sebastian Bach

Componist van de week
Vijf dagen is Papa Bach in het Vara-programma op Neerlands Radio 4 Componist van de week. Dat betekent elke dag ongeveer een half uur muziek van de Duitse grootmeester der Barok, van maandag 22 tot en met vrijdag 26 december, 's avonds tussen 19:30 uur en 20:00 uur. Op de website van het bewuste radioprogramma is per dag te vinden welke stukken er dan zullen worden uitgevoerd.

Performance on 3
Ook bij de BBC wordt dezer dagen aandacht aan composities van deze pater familias Bach besteed. In het luisterprogramma Performance on 3 van de Britse zender BBC Radio 3 zijn op drie avonden achtereen, op maandag 22, dinsdag de 23ste en woensdag 24 december — tussen 20:00 uur en 21:45 uur onze tijd — uitzendingen gepland met als titel Bach at Christmas, uit te voeren door het Monteverdi Choir en de English Baroque Soloists onder leiding van John Eliot Gardiner. Er staan diverse composities op het programma, waarvan dinsdagavond één voor orgel: de overbekende Toccata en Fuga in d kleine terts BWV 565. Meer over dat concert is te vinden op de website van de programmareeks op BBC Radio 3.

Mis in b-klein
Ook de televisie laat zich voor wat betreft Johann Sebastian Bach deze week niet onbetuigd. De cultuurzender Arte-televisie presenteert in de nacht van donderdag 25 op vrijdag 26 december — tussen 00:35 uur en 02:25 uur een concertregistratie in de Parijse Notre Dame met een uitvoering van Bachs h-Moll Messe. Meer daarover is te lezen op de website van Arte-televisie.

Johann Sebastian Bachs Weihnachtsoratorium

Nu de decembermaand naar het midden loopt en de restanten van de voormalige bisschop van Mira tamelijk snel hebben plaatsgemaakt voor allerlei parafernalia die te maken hebben met het christelijke kerstfeest, zullen, eveneens in ons land dit jaar opnieuw, tal van koren en oratoriumverenigingen — al dan niet onder auspiciën van een symfonieorkest — tezamen het nodige aantal uitvoeringen van Bachs Weihnachtsoratorium presenteren.
Over dit fraaie staaltje van tijdloos cultuurgoed kunt op deze site een uitgebreid artikel vinden dat op maandag 26 november 2007 is verschenen.