VerrassendOp 29 november verleden jaar werd, gedurende een optreden van de London Sinfonietta — onder leiding 
van Brad Lubman — in het kader van de 'aloude' concertserie ZaterdagMatinee in het Amsterdamse Concertgebouw een andere 'voorstelling' gegeven dan gebruikelijk van Twee preludes en fuga's uit Das wohltemperierte Clavier van Johann Sebastian Bach (1685-1750). Die alternatieve versie bestaat in een bewerking door de Engelse componist Peter Maxwell Davies (geboren in 1934).De NPS heeft daarvan, zoals gebruikelijk, opnamen gemaakt voor latere uitzending via de televisie, en die zendgemachtigde zal de verspreiding via de ether realiseren in het muziekprogramma NPS Podium op donderdag 30 april, te beginnen vlak voor middernacht: om 23:55 uur. Deze voorstelling duurt ongeveer een kwartier, maar zal zeker eindigen in de nacht op vrijdag 1 mei.Mensen die Das wohltemperierte Klavier (1722) kennen, weten dat de drie onderdelen daaruit niet een hele concertavond of -middag in beslag nemen, en dat betekent dat we op latere tijdstippen wellicht nog andere onderdelen uit het bewuste concert te horen zullen krijgen.
Meer BachWie zich eveneens interesseert voor de Cantates van diezelfde Papa J.S. Bach, doet er wellicht goed aan om te luisteren — en eventueel ook te kijken — naar het, aan de hierboven omschreven voorstelling uit te zenden, Koninginnedagconcert, eveneens van de NPS, vanaf 22:55 uur. Een speciaal voor deze gelegenheid samengesteld ensemble zal, onder leiding van Gustav Leonhardt, drie Bach-cantates uitvoeren, waaronder de ietwat jolige Kaffee-Kantate.
____________
Afbeeldingen
1. Dirigent Brad Lubman.
(Foto van de website van Karsten Witt Musikmanagement, Berlin.)
2. Johann Sebastian Bach in 1715, de periode dat hij in Weimar werkzaam was.
Dierenliefhebbers opgeletDe Duitse radiozender WDR 3 presenteert zondag 26 april — 's avonds tussen 22:30 en 23:05 uur — een gevarieerd concert door het WDR Rundfunkchor Köln met zeven programmaonderdelen. Een componist met de welluidende naam Scandello [1] schreef een stuk over wat een hennetje weet. Opus 56, nr. 4 van Felix 
Mendelssohn (1809-1847) betreft een nachtegaal, en ene meneer Müllich [2] componeerde het fragmenr Heiter-grotesk.De bekende Duitser Engelbert Humperdinck (1854-1921) — de enige in de grote muziekwereld die terecht deze naam gebruikt — geniet nog altijd bekendheid door de sprookjesopera over Hans en Grietje; van hem kunt u Katz und Maus, voor mezzosopraan en piano beluisteren. En dan is een andere grootmogol uit de Duitse muziekgeschiedenis aan de beurt: Kurt Weill (1900-1950) met het Maikaterlied voor twee sopranen en piano. Als voorlaatste onderdeel van het korte, maar ongetwijfeld krachtige, optreden zullen twee Madrigalen van ene meneer Erdmann worden uitgevoerd, waarna de Amerikaan Aaron Copland (1900-1990) een prima uitsmijter in petto heeft voor koor, solisten, pianist en eveneens voor alle toehoorders: I bought me a cat, voor solisten, mannenkoor en piano.
__________[1] Antonio Scandello (1517-1580), Italiaans componist en musicus in de kapel van de keurvorsten van Sachsen.[2] Hermann Müllich (1943-1996), Duits componist; schreef onder meer veel schoolmuziek en muziekpedagogische stukken waarin de humor een belangrijke rol speelde.____________Afbeeldingen1. Nachtegaal.2. Gemengd kattenkinderkoor (16 augustus 1992: exact drie maanden oud; 3 meisjes en 2 jongens).
Alina Pogostkina
Zaterdagavond 25 april speelt de in 1983 geboren Russische violiste Alina Pogostkina de solopartij in het Concert voor viool en orkest 
nr. 1 in D grote terts, opus 19 van Sergej Prokofjev. Zij wordt begeleid door het WDR Sinfonieorchester met Thomas Hengelbrock als dirigent. Prokofjevs concert is het tweede onderdeel van een muziekavond in het kader van de WDR-serie Konzert live van de Duitse radiozender WDR 3. Het etherfestijn vol klassieke klanken begint om 20:05 uur.Voorafgaand aan dat vioolconcert speelt het orkest de zestigste symfonie van Joseph Haydn en na het optreden van de soliste wordt het gebeuren besloten met het Concert voor orkest van Bela Bartók.Orkestbezetting: 2 fluiten (waarvan de tweede afwisselend met piccolo). 2 hobo's, 2 klarinetten, 2 fagotten, 4 hoorns, 2 trompetten, tuba, pauken, kleine trom, tamboerijn, harp en strijkers.Het concert in DSergej Prokofjev componeerde twee concerten voor viool en orkest: het eerste — in D grote terts, opus 19 — voltooide hij in 1917; het tweede — in g kleine terts — rondde hij in 1935 af. Aan dat eerste concert is de maker in 1915 begonnen, oorspronkelijk met de intentie een Concertino te schrijven, doch het resultaat werd een driedelig concert.Het lag in de bedoeling dat de première zou worden gegeven door de Poolse violist Paul Kochański (1887-1934), die aan het Petersburgse Conservatorium werkzaam was. Als gevolg van de maatschappelijk-politieke gebeurtenissen van die dagen — Oktoberrevolutie — kon
deze uitvoering echter niet doorgaan, en zo zou het nog eens zes jaar duren voordat het concert de eerste keer kon worden uitgevoerd. Dat gebeurde in Parijs door de violist Marcel Darrieux; dirigent bij die gelegenheid was Sergej Koessevitski (1874-1951). Voordien hadden diverse vermaarde violisten het concert afgewezen en ook het publiek nam het werk nogal gereserveerd op. Maar toen het een jaar later door Joseph Szigeti (1892-1973) in Praag werd voorgesteld, bleek de reactie van de zijde van de toehoorders heel wat enthousiaster. Het gevolg daarvan was dat Szigeti het concert in de meeste Europese hoofdsteden heeft voorgedragen.Het Andantino is geschreven in de klassieke sonatevorm. De solviool laat een vriendelijke melodie horen, die ingetogen wordt begeleid. Dan verandert het karakter: enkele ritmische passages domineren. Tenslotte keert de eerste melodie terug, maar nu aanmerkelijk langzamer.Het Scherzo heeft een rondovorm, en daarin voert geaccentueerde ritmiek met bizarre thema's en felle afstreken de boventoon.De fagot introduceert een kort maar fel thema in het derde deel (Moderato). Dat wordt staccato begeleid door het orkest. Het hoofdthema wordt door de soloviool gepresenteerd, waarmee deze de staccatobegeleiding overneemt. Een breed opgezette cantilene vormt de inleiding tot de reprise, waarin de soloviool de lagere strijkinstrumenten met zestienden omspeelt. In de coda wordt het eerste thema van de finale gecombineerd met het hoofdtema uit het Andantino. De violen in het orkest laten de melodie piano klinken, terwijl het solo-instrument dezelfde noten een octaaf hoger laat horen, en op de hoge D besluit.____________Afbeeldingen1. De Russische violiste Alina Pogostkina.2. De Hongaarse violst Joseph Szigeti.
Richard WagnerDe Duitse regionale radiozender NDR Kultur presenteert op vrijdag 24 april — 's avonds
tussen 20:00 uur en 22:00 uur — een concert door de NDR Radiophilharmonie, voor die gelegenheid onder leiding van Lawrence Foster. Er staan twee composities op het programma, die men, hetzij direct qua tijd van ontstaan tot het fin de siècle behoren, dan wel op basis van de levensdata van de maker.Als eerste compositie staan de Wesendonk-Lieder op de rol. Deze werden geschreven in de jaren 1857/1858 door de muziekmeester van de groene heuvel te Bayreuth: Richard Wagner (1813-1883). Solistische medewerking wordt daarbij verleend door de sopraan Michaela Kaune.Over dit werk heb ik op de finde siècle cultuurwebsite All art is quite ueseless van Rond1900.nl op 1 maart 2007 een uitgebreid artikel met gegevens en andere toelichtende informatie gepubliceerd.George EnescuHet optreden via de ethergeluidsgolven zal worden vervolgd door de Tweede Symfonie in A grote terts, opus 17, gecomponeerd in de jaren 1912-1914 door de vanwege zijn Twee Roemeense Rapsodieën — opus 11, geschreven in 
1901 — internationale faam verworven hebbende Roemeense musicus — vioolvirtuoos en pianist, dirigent en componist, alsmede muziekdocent — George Enescu (1881-1955).____________Afbeeldingen1. Richard Wagner, geschilderd door Auguste Renoir (1841-1919).2. De vermaarde Roemeense componist George Enescu.
Voor de film van EjzensjtejnOp 18 oktober 2008 werd in de concertserie Zaterdagmatinee in het Concertgebouw te Amsterdam de Cantate Aleksandr Nevski, opus 78, 
van Sergej Prokofjev (1891-1953), uit de jaren 1938/39, uitgevoerd door de alt Irina Tsjistjakova, het Groot Omroepkoor en het Radio Filharmonisch Orkest, gedirigeerd door Vasily Petrenko.Van dat concert is een registratie gemaakt en die zal op donderdag 23 april, omstreeks middernacht — geplande tijd is tussen 23:50 uur en 00:25 uur van reeds de volgende dag, vrijdag 24 april — worden uitgezonden via Nederland 2 in de reeks NPS Podium.
Prokofjev schreef de muziek op verzoek van filmregisseur Sergej Ejzensjtejn (1898-1948), die het thema Aleksandr Nevski (ca. 1220-1263) ter hand had genomen, en voor de verfilming passende muziek wenste. Hij bleek diep onder de indruk van Prokofjevs werkwijze: steeds als hij de componist 's avonds bezocht en met hem een filmgedeelte doornam, noteerde de maestro de exacte duur van elke individuele scène die aan het celluloid was toevertrouwd, en de volgende dag rond het middaguur kwam Prokofjev met een partituur waarvan de muziek 
precies dat weergaf in noten wat de scènes uitbeeldden. Voor Ejzensjtejn was het dan ook alsof de componist het diepste innerlijk van de scènes had weten te absorberen.____________
Afbeeldingen
1. Icoon voorstellende Aleksandr Nevski.
2. De componist Sergej Prokofjev.
Der TitanIn het BBC 3-radioprogramma Performance on 3 wordt op donderdag 23 april, 's avonds tussen 20:00 en 22:15 uur onze tijd, een concert gegeven met twee programma-onderdelen en in aansluiting daarop nog een heel ander programma.Als tweede onderdeel, naar schatting vanaf kwart over acht, speelt het London Symphony 
Orchestra onder leiding van Daniel Harding de Symfonie nr. 1 in d kleine terts, Der Titan, van Guatv Mahler (1860-1911), gecomponeerd in de periode 1884-1888.Op het fin de siècle-weblog All art is quite useless van Rond1900.nl heb ik op 23 augustus 2006 een uitgebreid artikel gepubliceerd, onder de titel Natuurliefde als katharsis — Mahlers Eerste als zelfanalyse —, met daarin achtergrond-gegevens over de componist en zijn symfonie, alsmede een technische toelichting in grote lijnen op dat werk.__________Foto: Dirigent Daniel Harding (© Simon Fowler).
Unieke figuurIn de nacht van dinsdag 21 op woensdag 22 april — tussen 00:00 uur en 01: 00 uur — presenteert de Duitse televisiezender Westdeutscher Rundfunk (WDR) een film met de dirigeerkunsten van één der meest besproken figuren uit het muziekleven van de eerste helft van de twintigste eeuw: Arturo Toscanini (1867-1957). Al diverse malen zijn er films met of over hem in zijn muzikale functie vertoond, op tal van West-Europese radio- en televisiezenders, alsmede via diverse andere ethermedia van ons ondermaanse. Eén keer vertelde de man — zonder te weten dat hij door zijn zoon werd gefilmd — honderduit over zijn persoonlijke en culturele leven in Europa en de Verenigde Staten.
Deze keer valt een uur lang muziek te horen en te zien van zowel de meestermuzikant van het Bayreuth van anno toen: Richard Wagner (1813-1883), alsmede van dat andere, uitnemende operagenie met een iets zuidelijker temperament: Giuseppe Verdi (1813-1901). Arturo Toscanini leidt het NBC Smphony Orchestra en het koor van het Westminster College Choir. Solistische medewerking wordt verleend door de tenor Jan Peerce (1904-1984), die bij het aanschouwen van zijn levenslicht de naam Jaco Pincus Perelmuth droeg.__________Foto: Tenor Jan Peerce zingt voor opnamen met een microfoon.
van Brad Lubman — in het kader van de 'aloude' concertserie ZaterdagMatinee in het Amsterdamse Concertgebouw een andere 'voorstelling' gegeven dan gebruikelijk van Twee preludes en fuga's uit Das wohltemperierte Clavier van Johann Sebastian Bach (1685-1750). Die alternatieve versie bestaat in een bewerking door de Engelse componist Peter Maxwell Davies (geboren in 1934).
