zaterdag 26 februari 2011

Drie Brandenburgse concerten in Discovering music

In het zondagse programma Discovering music van de Britse zender BBC Radio 3 — dat op 27 februari, tussen 18:00 uur en 19:30 uur zal worden uitgezonden — is deze keer het eerste deel van twee aan de beurt met de serie Brandenburg Concertos, waarin — van in totaal zes concerten — er drie aan een nader onderzoek worden onderworpen: de nummers 1, 3 en 6.
Dit zal worden gedaan met medewerking van de Academy of Ancient Music onder leiding van Richard Egart.
In het programma Discovering music is het de gewoonte om (sommge) aspecten van de behandelde werken gedetailleerd aan een analyse te onderwerpen; aan het slot van de uitzending wordt zo'n stuk dan in zijn geheel gespeeld.

woensdag 23 februari 2011

Orgelconcert in het kader van het Lisztjaar 2011, vrijdagavond in Groningen, door Jos van der Kooy

Concert in Lisztjaar 2011
Dezer dagen hebben we op deze site aandacht gevraagd voor een uitvoering van Eine Faust-Symfonie van Franz Liszt (1811-1886). Deze componist is in de hoofden — en als we het wat emotioneler uitdrukken: in de harten — van grote aantallen muziekliefhebbers, verspreid over de globe overeind gebleven tot op de huidige dag. Vooral door diverse composities, die populair zijn gebleven en niet alleen via de radio en thuis via geluidsdragers, maar tevens tijdens concerten.
Organist Jos van der Kooy. Foto: Ben Kool.
Een minder algemeen bekende kant van Franz Liszt is die van de orgelcomponist. 
In Groningen worden de toehoorders en /of enige liefhebbers, aanstaande vrijdag, 's avonds vanaf 20:15 uur, in staat gesteld om nader kennis te nemen van enkele van die orgelstukken tijdens een concert dat zal worden gegeven in de Lutherse Kerk. 
Elke derde vrijdag van de maand wordt aldaar een concert gegeven in de reeks Orgel anders, waarin onder meer veel verrassends en onalledaags wordt voorgesteld. Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Vrienden van de Lutherse Kerk.
Deel gevel van Lutherse
Kerk te Groningen.
De voordracht zal deze vrijdagavond worden gerealiseerd door Jos van der Kooy (* 1951), organist van het internationaal vermaarde Müller-orgel in de Grote- of St. Bavokerk te Haarlem. Daarnaast is hij onder meer cantor, geeft hij les en verzorgt hij masterclasses.

In Groningen laat hij het werk van Liszt klinken op het veelvuldig geroemde Van Oeckelen-orgel uit 1896. Op het programma van het concert in het kader van het Lisztjaar 2011, dat om 20:15 uur begint, staat onder meer de imposante Fantasie over het koraal Ad nos, ad salutarem undam uit 1855.
__________

Een Nabeschouwing kunt u vinden op onze zustersite Muziek en mensen.

maandag 21 februari 2011

Auguste Renoir: gitaar spelende vrouw uit 1897

Auguste Renoir: Gitaar spelende vrouw (1897).

Op dinsdag 22 februari zendt de Avro, via Nederland 2, tussen 23:00uur en 23:55 uur, een aflevering van de programmareeks Close up uit met als titel Renoir, het impressionisme voorbij.
Het is dezer dagen 170 jaar geleden dat de Franse impressionistische schilder Auguste Renoir werd geboren. Hij werd 78 jaar oud. En hoewel de meesten van ons hem uitsluitend kennen van zijn impressionistische stukken, heeft hij die periode binnen zijn oeuvre op een gegeven moment de rug toegekeerd, waarna mij zich meer heeft georiënteerd op de grootmeesters van weleer: Titiaan (1487-1576), Peter Paul Rubens (1577-1640) en Velasquez (1599-1660).
Alle geledingen van de maatschappij hadden Renoirs interesse. Zo heeft hij zich laten inspireren door wasmeisjes aan de ene kant, door mensenkoppen anderzijds en door hetgeen in de wereld van het theater en de uivoerende kunsten gebeurde.
De vrouw met de gitaar, zoals hierboven afgebeeld, is daarvan een prominent voorbeeld. Op een muzieksite past zo'n afbeelding, althans volgens ons, uitstekend, niet in de laatste plaats omdat hier een muziekinstrument wordt getoond met de bijbehorende bespeelster.
Dat geldt tevens voor de vrouw die haar piano bespeelt, van welk schilderij u een afbeelding kunt vinden op onze zustersite Muziek en mensen. Op andere, eveneens aan deze site gelieerde elektronische publicaties kunt u twee keer een zelfportret van de schilder in kwestie vinden: allereerst één uit 1879, in een bijdrage op Tempel der Beeldende Kunsten van heden; een tweede afbeelding in dezelfde categorie is opgenomen in een artikel op onze site Rondom beeldende kunsten.

zondag 20 februari 2011

Enige malen Liszts Faust-Symponie deze week

Franz Liszt in 1858, 
gefotografeerd door
Franz Hanfstaengl (1804-1877).
Via Nederland 2 en Cultura 24
In de serie ZaterdagMatinee werd, in het Concertgebouw te Amsterdam, op 25 september 2010, door het Radio Filharmonisch Orkest, samen met het Groot Omroepkoor, onder leiding van de Amerikaanse dirigent James Gaffigan — en met medewerking van de tenor Daniel Behle— een uitvoering gegeven van Eine Faust-Symphonie in drei Charakterbildern, gecomponeerd in de jaren 1854/57 van Franz Liszt (1811-1886).
De registratie in beelden van dat gebeuren wordt op maandag 21 februari in het programma NTR Podium via Nederland 2 uitgezonden. Herhalingen zijn te zien op de digitale televisiezender Cultura 24, allereerst op donderdag 24 februari, beginnend om 23:22 uur tot 00:23 uur in de nacht op vrijdag 25 februari, en op laatstgenoemde dag nog eens tussen 19:00 uur en 20:00 uur.
Eventuele extra uitzendingen in de nachtelijke uren en overdag kunt u, vooropgesteld dat ze worden gerealiseerd, vinden in de programmagegevens op de website van Cultura 24.

Faust
Hoewel de figuur doctor Faustus al geruime tijd bestond toen Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832) ermee in de slag ging, is de naam Faust onverbrekelijk verbonden met het drama dat deze Duitse dichtervorst met zijn gelijknamige tragedie heeft geschapen. Tal van schrijvers, en niet te vergeten componisten, hebben de stof gebruikt voor een muziekdrama, anderen hebben delen van de tekst opgenomen in orkestwerken. 
Goethe in het jaar 1828.
Niet alleen Liszt laat het slotkoor uit Goethe's werk door een koor zingen: "Alles Vergängliche ist nur ein Gleichnis." Diezelfde tekst komen we tegen als laatste onderdeel in de Achtste Symfonie — die Sinfonie der Tausend — van Gustav Mahler (1860-1911), gecomponeerd in de jaren 1906/07. Daarin komt veel meer tekst voor uit het Tweede Deel van Goethe's Faust uit 1832.

donderdag 17 februari 2011

Friedrich Kalkbrenner in Musica van NDR Kultur

Componist, pianist en muziek-
pedagoog Friedrich Kalkbrenner.
Vierde Pianoconcert uit 1835
Op deze muzieksite, noch op één van mijn vele binnen- en buitenlandse cultuur-websites is de Duitse musicus Friedrich Kalkbrenner (1785-1849) ooit aan bod gekomen, ondanks het relatief grote oeuvre dat hij als componist heeft nagelaten, en ik zelfs enige van zijn werken ken. Die omvang blijkt onder meer uit het opusnummer — 127 — dat bij Kalkbrenners Concert nr. 4 voor piano en orkest, in As-groot uit 1835, hoort.
Genoemde compositie zal worden uitgevoerd in het programma Musica dat op zaterdag 19 februari zal worden voorgsteld door de regionale Duitse radiozender NDR Kultur.

Pianist en dirigent
Howard Shelley
(Foto Eric Richmaond.)

Met dank aan Caroline
Baird Artists, UK.
U kunt zich bij die gelegenheid laten meevoeren door pianist annex dirigent Howard Shelley, die voor de presentatie niet alleen een vleugel ter beschikking heeft, maar tevens een instrumentaal ensemble: het Tasmanian Symphony Orchestra.

Musicus en pedagoog

Friedrich Kalkbrenner heeft zijn leven niet alleen doorgebracht met componeren, maar tevens heeft hij de functie vervuld van pianist en muziekpedagoog. Naast zijn verdiensten in die bovengenoemde sectoren van het muziekleven heeft hij een prestatie geleverd waardoor hem voor het nageslacht eeuwige roem had moeten zijn beschoren: hij leerde zijn studenten pianospelen waarbij de daarvoor vereiste kracht niet, zoals gebruikelijk, door de onderarm moest worden gerealiseerd, maar door de hand en de vingers.

dinsdag 15 februari 2011

BBC-documentaire over Tsjajkovski op Cultura 24

Onzekerheden
Eens in de zoveel tijd komt er wel weer iemand op de gedachte, zich eens nader onderzoek te doen naar de omstandigheden waaronder de Russische componist Pjotr Iljitsj Tsjajkovski (1840-1893) om het leven is gekomen. Dit ondanks het feit dat we er eigenlijk wel van mochten uitgaan dat Harold C. Schonberg (1915-2003) — criticus, onder meer en voornamelijk voor de New York Times — daarover decennia geleden reeds het laatste woord had gesproken. Hij heeft, na acribisch onderzoek, de theorie opgesteld dat Tsjajkovski — in navolging van de Griekse filsoof Sokrates — door een bijzonder tribunaal zou zijn veroordeeld tot de gifbeker. Met zijn al te openlijk beleden homoseksualiteit zou hij een sterk zedenbedervende invloed uitoefenen.

Speculaties

Voor BBC-television werd een documentaire vervaardigd, die is uitgezonden onder de titl Who killed Tchaikovsky? Deze wordt de komende dagen — in ieder geval drie keer — uitgezonden op de digitale televisiezender Cultura 24. Daarin wordt de vraag opgeworpen of Tsjajkovski wellicht geïnfecteerd water had gedronken — en daardoor werd besmet met cholera — of dat hij een ongeluk had gehad, dan wel had verkozen zelf een eind aan zijn leven te maken, of dat er misschien sprake was van een zeer lugubere doodsoorzaak.
Overigens is de raadselachtige dood van deze nog altijd zeer populaire Russische componist uitgebuit door schrijvers van dubieuze verhaaltjes, welke op ieder niveau de geringst denkbare kwaliteit missen; enkele van die verhalen zijn gebruikt voor een verfilming. De Franse romancier en essayist Dominique Fernandez (geboren 1929) heeft er een roman — Tribunal d'honneur — over geschreven. Deze is voor het eerst verschenen in 1996. De auteur slaagt erin de aandacht te boeien, doordat hij diep op de materie ingaat en laat zien dat een een misdaad van staatswege in deze zaak niet is uitgesloten. Alles te kunnen bewijzen zal heel moeilijk zijn, aangezien de archieven zijn vernietigd en de identiteit van de rechters onbekend is, waardoor de Geschiedenis het zwijgen is opgelegd.

Op drie avonden achtereen

Op woensdag 16 februari wordt deze documentaire gepresenteerd tussen 23:00 uur en middernacht; twee herhalingen volgen op de beide dagen erna: de eerste op donderdag 17 februari, vroeg in de avond, tussen 19:00 uur en 20:00 uur. Tijdens het scheiden van de markt van het avondprogramma van vrijdag 18 februari, overgaand in het nachtprogramma van zaterdag 19 februari, is de film nogmaals te zien tussen 23:10 uur en 00:11 uur.
Eventuele uitzendingen, die buiten de avonduren plaats grijpen, zijn te vinden op de website van de zender in kwestie, bij de programmagegevens.

maandag 14 februari 2011

Vijf jonge meesters in Componist van de week

In de serie Componist van de week — die wekelijks op werkdagen, 's avonds tussen 19:30 uur en 20:00 uur,wordt uitgezonden door de Vara via Radio 4 — wordt de lading deze week echter niet geheel door d vlag gedekt, dat wil zeggen dat deze programmareeks deze week maar liefst vijf jonge componisten voorstelt: elke avond een andere. De aanleiding daartoe bestaat in het feit dat deze week de Young Composers Meeting wordt gerealiseerd.
Op maandag 14 februari is Christian Richter een half uur protgaonist in genoemd programma, dat deze keer niet aan de vaste presentator is voorbehouden; hij wordt voor deze gelegenheid vervangen door Jan Rot. Van de jonge componist is onder meer het stuk Metal Grinding Machine te horen.
Dinsdag 15 februari kunnen belangstellenden kennis nemen van een gedeelte uit het oeuve van Trevor Grahl, zoals diens Mechanical Miniatures.
Woensdag 15 februari kan men luisteren naar Am Rande, een kwintet voor piano, twee violen, altviool en cello, geschreven door Janco Verduin.

Natalia Dominguez Rangel is de enige vrouw in het gezelschap van jonge componisten, die deze week in het programma Componist van de week op Radio 4,'s avonds tussen 19:30 uur en 20:00 uur worden voorgesteld.

Philemon Mukarno is de vierde onder de reeks jongeren die in dit aloude, vertrouwde klassieke muziekprgramma wordt voorgesteld, onder meer met het stuk voor stem:
Kamaloka.

De reeks wordt afgesloten op vrijdag 18 februari, met de enige vrouw in het gezelschap: Natalia Dominguez Rangel.Van haar wordt een Song Cycle voorgesteld.