Posts tonen met het label Componist van de week. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Componist van de week. Alle posts tonen

zondag 30 januari 2011

George Enescu is Componist van de Week

Componist George Enescu.
Twee Rapsodieën
De Roemeense musicus George Enescu (1881-1955) is voor de 'gemiddelde muziekliefhebber' — wie dat dan ook met welke eigenschappen mag zijn — eigenlijk alleen maar bekend gebleven door zijn beide Roemeense rapsodieën opus 11, beide gereedgekomen in 1901. Tot nu toe zijn deze twee werken onvergankelijk gebleken, en dat zal niet in de laatste plaats te maken hebben met het feit dat daarin traditionele Roemeense zigeunermuziek voorkomt.
Na de Tweede Wereldoorlog overheerste de Sovjetunie het
 vaderland van Enescu, en kon hij alleen nog op afstand aan Roemenië denken, hetgeen tot gevolg had dat zijn werk sedertdien werd overheerst door nostalgie en verlangen. Naast zijn functioneren als componist heeft Enescu eveneens — en dat terecht — een uitstekende naam opgebouwd als violist en dirigent.

Op 4 mei 1955 is de veelzijdige meester-muzikant overleden.


Dirigent Gennadi Rozjdestvenski.
Vijf keer een half uur
De tweede van de hierboven aangehaalde Roemeense rapsodieën opus 11, uit 1901, wordt in het programma Componist van de Week — dat gedurende de vijf werkdagen van deze week, steeds tussen 19:30 uur en 20:00 uur via Radio 4 zal worden uitgezonden, hetgeen betekent dat er tussen maandag 31 januari 19:30 uur tot en met vrijdag 4 februari 20:00 uur vijf maal een half uur aan deze musicus zal worden gewijd. 
De genoemde rapsodie zal worden gespeeld door het BBC Philharmonic Orchestra onder leiding van Gennadi Rozjdestvenski (geboren op de latere sterfdag van Enescu: 4 mei 1931), die een tijdlang — begrijpelijkerwijs — gold als de beste dirigent ter wereld. 
Verder staan er nog twee andere Enescu-stukken op het programma van de eerste avond. Voor nadere informatie raadplege men de website van het radioprogramma in kwestie.

maandag 19 juli 2010

Rimski-Korsakov is nu Componist van de Week

Twee jaar geleden op BBC Radio 3
Al eerder was de Rus Nikolaj Rimski-Korsakov Composer of the week van BBC Radio 3, en naar aanleiding daarvan heb ik ruimschoots aandacht aan die uitzonderlijke instrumentator geschonken, en wel op zondag 6 juli 2008. Het artikel kunt u vinden door hier te klikken.
De eerste alinea van het artikel in die tijd is aangepast aan de situatie van nu.

maandag 21 juni 2010

Leonard Bernstein is thans componist van de week

Uitvoerend musicus en componist
Leonard Bernstein (1918-1990) was een veelzijdig musicus en een ruimdenkend en ruimhartig mens, over wie vele anekdotes de ronde doen. Naast zijn onmiskenbare talenten in het kader van de breed geschakeerde kunstzinnigheid had de man een enorme handicap, juist in het kader van zijn werk: al te veel muziek veranderde onder zijn handen in een 'Hollywood-productie' met flink wat hela-hola elementen. Dat geldt voor de man als dirigent èn als componist. Gelukkig waren er ook nog componisten, en delen uit het oeuvre van andere collega's, de zo'n aanpak best konden hebben, zoals de werken van George Gershwin (1898-1937), en de Ländliche Hochzeit-Sinfonie opus 26 uit 1876 van Karl Goldmark (1830-1915), alsmede enkele van de meest bekende stukken van Aaron Copland (1900-1990). Tijdens de opening van het Holland Festival 1976 trad Bernstein met de New York Philharmonic Orchestra op in de Houtrusthallen te Den Haag, met Gershwin en de Derde Symfonie van Copland. Lenny kwam, zag en overwon, maar een concert van hoog gehalte werd het niet: er kwam maar geen einde aan dat ondraaglijke, totaal overbodige stuk "Syncop(e)land".

Niet echt boeiend
Van de diverse soorten stukken die Bernstein zelf heeft gecomponeerd, is er evenmin nauwelijks iets dat echt zal beklijven, aangezien het meeste al was versleten toen het voor de eerste keer werd uitgevoerd. En de slag met de tand des tijds zal vrijwel al het andere evenmin doorstaan. De vreselijke rimram van zijn drie symfonieën, waarvan de tweede wordt geacht een diep doorleefd-intellectueel gebeuren te zijn — Age of anxiety op tekst van de Engelse dichter Wystan Hugh Auden bevat de slapst denkbare aftreksels van wat Gershwin, Gustav Mahler (1860-1911) en Dmitri Sjostakvitsj (1906-1975) hebben gecomponeerd. En de  omringende werken in hetzelfde genre — de Eerste: Jeremiah,  en de Derde: Kaddish; in memoriam John F. Kennedy — kunnen we hier ook afdoen als larmoyante gruwelkitsch.
En die drie symfonieën werden geschreven door een man die voordien de stellige bewering had gedaan dat er na het gebeuren van Hiroshima/Nagasaki geen symfonie meer zou kunnen worden gecomponeerd.
[1]

West Side Story

Met zijn composities had Bernstein ook niet echt succes, totdat hij met het enige grotere werk uit zijn brein voor het voetlicht kwam: de musical West Side Story, in 1957 op Broadway, in 1961 als speelfilm van Jerome Robbins en Robert Wise, op het brede witte doek, wereldwijd. Niet al te lang daarna meldde de componist in een interview dat hij, terugblikkend, West Side Story : "teveel" Puccini vond.

Radio 4-programma

Peter Bree heeft uit het oeuvre van Leonard Bernstein vijf maal zo'n dertig minuten samengesteld, welke in de avonduren tussen 19:30 uur en 20:00 uur, deze week van maandag 21 tot en met vrijdag 25 juni, zullen worden gepresenteerd via de klassieke zender Radio 4 in het inmiddels klassieke programma Componist van de week.
_________

[1] Zoals er diverse Europese schrijvers zijn geweest die meenden dat er na het gebeuren in 'Auschwitz' geen roman meer geschreven zou kunnen worden, en er vervolgens lustig op los hebben geschreven in dat genre.
__________

Afbeelding: Dirigent en componist Leonard Bernstein in 1971.

maandag 8 maart 2010

Ferdinand Ries: Componist van de week op Radio 4

Hoewel de musicus Ferdinand Ries 1784-1838) tijdens zijn leven een zeer populaire pianist is geweest, die de toehoorders tot groot enthousiasme wist te inspireren, en hij als componist grote successen wist te behalen met onder meer negen pianoconcerten en acht symfonieën, die niet alleen bij grote delen van het Duitse publiek, maar eveneens in Londen met grote instemming werden ontvangen, is de man in de loop der tijd gereduceerd tot en miniem verschijnsel in de ontwikkeling van de geschiedenis der toonkunst.


Dat gebeurde echter niet ondanks het feit dat hij voor een gedeelte parallel werkzaam was aan zowel Beethoven alsook aan Mendelssohn. Die Weense Titaan was veertien jaar eerder geboren, en de door Wagner zo benijde — en daarom bestreden — Jood Mendelssohn heeft nog elf jaar geleefd na het verschijden van Ferdinand Ries. Juist doordat het bij de twee hierboven genoemde andere muziekmeesters om grote genieën ging, is Ferdinand Ries in het raderwerk der historie al te zeer in de verdrukking geraakt.
Dat we nu toch van zijn oeuvre kunnen kennisnemen, is onder meer te danken aan producenten van geluidsdragers die steeds op zoek blijven naar het andere — eventueel marginale — dat nu echter als nieuw kan gelden.

Daarnaast bestaat er op Neerlands klassieke zender Radio 4 het programma Componist van de week dat u — zonder egen cd's, dvd's en wat dies meer zij — in staat stelt te luisteren naar werken van deze of gene die heden ten dage niet (meer) in het brandpunt van de belangstelling staat.
Zoals gebruikelijk wordt het programma vijf avonden achtereen uitgezonden: van maandag 8 maart tot en met vrijdag 12 maart, alle keren tussen 19:30 uur en 20:00 uur.

zondag 17 januari 2010

Max Bruch is Componist van de week op Radio 4

De componist van één van de meest geliefde — en in kwalitatief opzicht tot de hoogste regionenen behorende — concerten voor viool en orkest: dat in g kleine terts, opus 26, geschreven in de jaren 1865/67, is de vijf avonden — van maandag 18 tot en met vrijdag 22 januari — als componist van de week fungerende Duitse muziekmeester Max Bruch (1836-1920). Diezelfde notenmagiër heeft nog twee andere concerten voor viool en orkest gecomponeerd, beide in d kleine terts: opus 44, verschenen in 1877; respectievelijk in 1891: opus 58. Terecht worden deze niet zo hoog geprezen als de beide voorgangers in diezelfde categorie, en mede daardoor worden ze ook veel minder vaak uitgevoerd. Aan de andere kant horen we nog wel eens de Schotse fantasie, eveneens voor viool en orkest in Es-groot, opus 46, geschreven in 1879/80.
Maandagavond, tussen half acht en acht uur is de eerste van de vijf uitzendingen in de nieuwe aflevering van deze reeks.

zondag 3 januari 2010

Giovanni Battista Pergolesi: Componist van de week

Wie de goden liefhebben, sterft jong
Als het over componisten gaat die jong zijn gestorven, valt in de meeste situaties alleen de naam Wolfgang Amadeus Mozart, die 'slechts' vijfendertig jaar geworden is. Dat heeft ongetwijfeld vooral te maken met de status van die componist, ook bij niet al te grote bewonderaars van klassieke muziek. Maar er zijn anderen, onder wie eveneens internationaal zeer beroemde muziekmeesters die minder oud werden dan Mozart. Wat te denken van Schubert, die het met vier jaar minder moest doen dan Mozart, of van de componist van de wereldvermaarde opera Norma, Vincenzo Bellini, die eveneens eerder in zijn leven het loodje moest leggen dan Mozart. Absolute topper onder de befaamdheden binnen de muziekgeschiedenis is wel de jongeman, die de bijnaam Spaanse Mozart heeft gekregen: Juan Chrisóstomo de Arriaga, die niet eens twee hele decennia op dit ondermaanse waren vergund; hij werd op dezelfde datum geboren als Mozart: 27 januari, maar dan in 1806, en overleed op 17 januari 1826. Ook de Belg Guillaume Lekeu mocht niet langere dan 24 jaren en één dag onze aarde bevolken: van 20 januari 1870 tot 21 januari 1894.
Al deze bovengenoemde figuren begonnen in ieder geval jong muziek te maken, respectievelijk te componeren. Mozart spande daarbij de kroon in de hoofden van de geïnteresseerden.


Giovanni Battista Pergolesi
Zesentwintig jaar en goed twee maanden waren Giovanni Battista Pergolesi onder de zon beschoren: van 4 januari 1710 tot 16 (of 17) maart 1736. Hij componeerde echter pas gedurende de laatste zes jaar van zijn leven, en wat er in die periode uit zijn ganzenveer is gevloeid, mag er zijn. Het meest bekende werk is zijn Stabat Mater uit 1736. Voorts staat hij bekend als één van de eersten die het publiek een opera buffa (komische opera) voorzette: La Serva Padrone uit 1733.
Bij de Vara op Radio 4 kunt u de werkdagen van deze week elke avond bijna een half uur werken van Pergolesi beluisteren in het kader van de tussen half acht en acht uur uit te zenden afleveringen van de programmareeks Componist van de week. De eerste avond is geheel gewijd aan — gezien de beschikbare tijd slechts delen van — het Stabat Mater.

maandag 23 november 2009

Composer of the week: Moritz Moszkowski

Eén Duitser en één Rus deze week centraal
Twee totaal verschillende componisten staan deze week centraal op de voor het programma Composer of the week, respectievelijk Componist van de week centraal: via BBC Radio 3 kunt u gedurende de werkdagen van deze week, van maandag 23 tot en met vrijdag 27 november, op de gebruikelijke tijden — 's middags tussen 13:00 uur — en 14:00 uur onze tijd, en in de herhaling, als laatste programma-onderdeel van de dag, tussen 23:00 uur en middernacht, alweer onze tijd — kennisnemen van een deel van het oeuvre van de Duitse componist Moritz Moszkowski (1854-1925).
In eigen land presenteert de Vara op Radio 4, tijdens deze zelfde dagen, steeds tussen 19:30 uur en 20:00 uur gedeelten uit de muzikale productie van de enerzijds veelzijdige, vooral in sommige geledingen der kritiek nog steeds omstreden Russische musicus. Dat is begrijpelijk als je luistert naar de symfonieën en de werken voor piano en orkest: banale rimram. Daartegenover staat echter onomstotelijk vast dat deze Rus over een enorme dosis meesterschap beschikte: daartoe luistere men naar diens Vespers, alsmede zijn solostukken voor piano en de meeste van zijn liederen betreft.

zondag 9 augustus 2009

Gabriel Fauré dezer dagen Componist van de week

Biologisch-dynamische muziek
Maandag 10, dinsdag 11, donderdag 13 en vrijdag 14 september, op de inmiddels vertrouwde tijd, vroeg in de avond, tussen 19:30 uur en 20:00 uur, zendt de Vara op Radio 4 in totaal twaalf stukken uit van één van de meest Frans-romantische componisten uit de geschiedenis der muziek: Gabriel Fauré (1845-1924). Vier van de in andere gevallen gebruikelijke vijf avonden wordt op de genoemde tijden werk van deze hier en daar honigzoete muziek — maar dan wel van biologisch-dynamische kwaliteit, toegediend in homoepatische dosering — uit de pen van deze meester, die rond 1900 hoge ogen wist te gooien, en die ook in onze tijd nog geliefd is, zij het vooral door twee stukken: zijn —, ondanks die zoetheid zo prachtg transparante en met meesterschap geïnstrumenteerde — Requiem, en de vanwege dezelfde kwaliteiten zo bekende Pavane.

Programma maandag en dinsdag
Maandagavond Je zou zonder overdrijving kunnen zeggen dat Fauré, die de zeer grote vorm van opera's — in de trant van Richard Wagner (1813-1883) en Giuseppe Verdi (1813-1901) — of van de grote symfonie — zoals die van Anton Bruckner (1824-1896) of Gustav Mahler (1860-1911) — steeds heeft gemeden, een componist van de kleine en middelgrote vorm, maar tegelijkertijd van zeer hoge kwaliteit is. Op maandag klinken vier verschillende composities: drie symfonische onderdelen uit Dolly, gespeeld door het Orchestre Symphonique de France, met als dirigent Laurent Petitgirard. Deze stukken worden gevolgd door het Ave Maria, door het altijd weer voortreffelijke Roder Jongenskoor onder leiding van Bouwe Dijkstra. Dan is de Rêve d'amour voor sopraan, tenor en piano aan de beurt, gezongen door Geraldine McGreevy en Jean-Paul Fouchécourt, begeleid door Graham Johnson. Tot besluit zingt het Nederlands Kamerkoor, begeleid door het Limburgs Symfonie Orkest onder leiding van Ed Spanjaard, de Cantique de Jean Racine uit 1864.
Dinsdagavond Op dinsdag 11 september zullen drie composties van Gabriel Fauré worden voorgesteld: het Allegro quasi presto uit de Vioolsonate in A-grote terts, opus 14, nr. 1, gespeeld door Isabelle van Keulen, aan de piano begeleid door Ronald Brautigam. Dan volgt het Allegro molto uit het Pianokwintet in c-kleine terts, opus 15, nr. 1. De uitvoerenden zijn het Quatuor Ÿsaÿe, met Pascal Rogé, piano. Die presentatie wordt afgesloten met de Ballade voor piano en orkest, opus 19. Jean-Philippe Collard wordt ondersteund door het Orchestre du Capitol de Toulouse; dirigent is Michel Plasson.

(wordt vervolgd)
____________

Afbeeldingen

1. De Franse componist Gabriel Fauré.
2. De Franse dramaschrijver Jean Racine (1639-1699) in 1673.

maandag 13 juli 2009

Ralph Vaughan Williams: componist van de week

Geen nieuwe muziek zonder traditie
Eén van de grote Engelse componisten van de twintigste eeuw — die de muziekwereld in die periode niet alleen voorgoed heeft veranderd en dit toch heeft gerealiseerd zonder de tradities aan te tasten waarop de muziekpraktijk in dat deel van de wereld was gebaseerd — was Ralph Vaughan Williams (1872-1958). Deze opvallende figuur is in Nederland vijf avonden — van maandag 13 tot en met vrijdag 17 juli — tussen 19:30 uur en 20:00 uur Componist van de week in het gelijknamige Vara-programma dat via Radio 4 zal worden uitgezonden.
Een uitgebreid artikel over deze muziekmeester is op deze site opgenomen op 2 september 2008.

zondag 4 januari 2009

Ernest Chausson: Vara's Componist van de week

Van amateur tot erkend componist
Vijf avonden is de Fransman Ernest Chausson (1855-1899)
Componist van de week bij de Vara op Radio 4. Dat betekent van maandagavond 5 januari tot en met vrijdagavond 9 januari, steeds tussen 19:30 uur en 20:00 uur, muziek van deze zeer Franse componist, die weliswaar als buitenstaander is begonnen, maar heeft weten door te dringen in de officiële rij van professioneel schrijvende componisten in de Franse hoofdstad van die dagen. Hoewel hij ook heden ten dage vooral bekendheid heeft (gehouden) door vooral dat éne meesterwerk, zijn Poème voor viool en orkest, is het zeker niet terecht dat er zelfs muziekkenners bij de vleet zijn, die niet verder luisteren dan hun oren groot zijn. Hopelijk leggen deze vijf uitzendingen tijdens de komende week een basis voor wat meer inventiviteit bij al die luisteraars, die wel meer willen horen en kennen dan alleen datgene uit Chaussons oeuvre dat een ietwat bredere vriendekring heeft gevonden. Over deze componist kunt u op deze site een uitgebreid artikel
lezen dat ik op maandag 5 mei 2008 heb gepubliceerd naar aanleiding van een uitvoering van diens enige Symfonie op de Nederlandse radio.
__________
Afbeelding: De componist Ernest Chausson omstreeks 1885. Foto: een zogeheten kabinetkaart van P. Frois te Biarritz. De foto bevindt zich in de Bibliothèque nationale de France, Paris.

dinsdag 21 oktober 2008

Nicolò Paganini componist van de week op Radio 4 — van maandag 27 tot en met vrijdag 31 oktober

Componist van de week
Terwijl Gustav Mahler van maandag 27 tot en met vrijdag 31
oktober op BBC Radio 3 als Composer of the Week fungeert — met elke dag een uitzending van een uur, welke in de latere avonduren ook nog eens wordt herhaald —, moet de uitverkoren componist van de week op Radio 4 in ons land het doen met steeds één half uur, vroeg in de avond: tussen 19:30 uur en 20:00 uur. De komende week is de beurt aan Nicolò Paganini, de duivelskunstenaar op haren en snaren.


Strijk- en tokkelvirtuoos

De beroemdste van alle virtuozen op snaren en strijkstok was — en is nog altijd — Nicolò Paganini. Als van geen ander gold zijn techniek van dubbelgrepen, staccato, flageoletten en het pizzicato van de linkerhand als duivelskunst. Dat hij al heel jong — negen jaar oud — voor het eerst een optreden had verzorgd, heeft die faam alleen maar versterkt.
Paganini werd op 27 februari 1782 in Genua geboren; al heel jong kreeg hij mandolineles. Zijn eerste vioollessen zou hij iets later krijgen van de dirigent en operacomponist Francesco Gnecco (ca. 1769-1810) te Genua. Die studie zou hij afronden bij Alessadro Rolla (1757-1841) in Parma.
Nog maar elf jaar oud verliet Nicolò zijn ouderlijk huis teneinde in Noord-Italiaanse plaatsen solistisch op te treden. In 1804 keerde hij naar Genua terug en in het jaar daarop kreeg hij een aanstelling als soloviolist en kapelmeester te Luca, bij vorstin Elisa Bacchiocchi (1777-1820), de zuster van Napoleon, met wie hij tegelijkertijd in het vriendschappelijke vlak betrekkingen heeft onderhouden. Toen deze vrouwe in 1809 ook nog groothertogin werd van Toscane en om die reden naar Florence verhuisde, kwam er een einde aan het dienstverband en is Paganini op een grote concerttournee door geheel Europa gegaan. Met name in Wenen en in Duitsland, in Parijs en Engeland, Ierland en Schotland trad hij met overweldigend succes — voor zeer exclusieve honoraria — op.
Om gezondheidsredenen moest hij zich later in het milde klimaat van Zuid-Frankrijk terugtrekken. De laatste winter van zijn leven bracht Paganini in Nice door, waar hij op 27 mei 1840 overleed. Hij liet een aanzienlijk vermogen in geld na en eveneens een aantal uitermate kostbare Stradivari-strijkinstrumenten. Zijn lievelingsviool was een Guarneri-del-Gesù, die hij aan zijn geboortestad Genua heeft vermaakt. Eens per jaar krijgt één van de beroemdste vioolvirtuozen toestemming om ter ere van wijlen de grootmeester dit instrument te bespelen.

Composities
Paganini heeft al zijn composities voor viool uitsluitend voor eigen gebruik geschreven, en hij waakte er dan ook zeer nadrukkelijk voor dat niemand deze te zien kreeg. Solopartijen en orkestpartijen werden dan ook altijd afzonderlijk geschreven. Hij presteerde het zelfs om tijdens een generale repetitie tegen de overige musici te zeggen "En zo voort, en zo voort", opdat dezen nog weinig over de solopartij wisten en derhalve 's avonds tijdens het concert ook nog een verrassing kregen.
Tijdens Paganini's leven zijn alleen de 24 Capricci per Violino Solo, opus 1 in druk verschenen. Van de zes Vioolconcerten zijn de nummers 4 en 6 pas geruime tijd na zijn verscheiden aan het licht gekomen. De muzikale waarde daarvan is echter relatief gering. Daarentegen bieden deze wel in ruime mate de mogelijkheid om dit éne aspect van het virtuozendom tot volle ontplooiing te brengen.
De composities voor gitaar, die Paganini heeft geschreven, bewijzen dat hij ondanks die kanttekeningen wel degelijk een musicus in hart en nieren was, want daarin klinkt heel wat meer door dan alleen virtuositeit in die ene betekenis. Hij componeerde zes Sonates voor dat instrument, voorts zes Sonates voor gitaar en viool, 60 Variaties voor viool en gitaar en ook nog veel kamermuziek voor een andere bezetting.
Stilistisch gezien behoort dat alles tot de bloeiendste periode van de Romantiek. Nicolò Paganini's opus 1 kan worden beschouwd als een Hogeschool voor de Violistiek. Robert Schumann, Franz Liszt en Boris Blacher (1903-1975) hebben deze capriccio's hetzij bewerkt, dan wel thema's daaruit gevarieerd.
____________
Afbeeldingen
1. Nicolò Paganini, getekend door Jarko Aikens, Groningen, 1985. Archief Heinz Wallisch.
2. Elisa Bacchiocchi, geboren Bonaparte, samen met haar dochtertje Elisa Napoleona. Schilderij uit 1810 van François Gérard (1770-1837).

maandag 28 juli 2008

Manuel de Falla, Radio 4-componist van de week

's Avonds om half acht
Gedurende de eerste vijf avonden van deze week zal de Spaanse muziekmeester Manuel de Falla (1876-1946) op Radio 4 de functie van Componist van de week vervullen. Alweer Vier maanden geleden werd dezelfde componist als zodanig geprofileerd in het, zij het vertaald, gelijknamige programma van de Britse zender BBC Radio 3. Gezien de totaal andere — lees: veel grotere — aantallen luisteraars over de gehele wereld besteedt de BBC altijd een uur per werkdag aan zo'n muziekmeester en wordt de uitzending in de meeste gevallen in de avonduren herhaald. Bij die gelegenheid — eind maart/begin april — is op deze site aandacht besteed aan deze grootheid in de West-Europese muziekgeschiedenis van het fin de siècle en de eerste helft van de twintigste eeuw.
__________
Afbeelding: Manuel de Falla, getekend door Tonny Groenhuysen, Buitenpost, NL (1997). Collectie Heinz Wallisch.

maandag 21 april 2008

Arthur Honegger is de Componist van de Week bij de VARA op Radio 4 — van 20 tot en met 24 april

Franse Zwitser
De eerste vijf dagen in de week van maandag 20 april tot en met vrijdag 24 april wordt op Radio 4 elke avond tusse 19:30 uur en 20:00 uur het gebruikelijke programma Componist van de Week uitgezonden. Deze keer is de beurt aan de van oorsprong Zwitserse Arthur Honegger (1892-1955), die deel uitmaakte van de befaamde Franse componistenclub Groupe des six. De basisgedachte van deze groepering, "aardse muziek, muziek voor het dagelijks gebruik" te schrijven onderschreef hij weliswaar, doch er is tussen al die verschillende entiteiten nimmer een echte beginselverklaring opgesteld.

Eigen idioom
Honegger werd op 10maart 1892 in Le Havre geboren, studeerde in Zürich, en vanaf 1911 te Parijs bij Charles-Marie Widor (1844-1937) en Vincent d'Indy (1851-1931). Als vrij werkende componist gold hij als een der veelzijdigste binnen zijn generatie, vooral doordat hij erin slaagde muzikale elementen van Papa Bach en Igor Stravinski samen te voegen, en dat ook kon met polyfonie en polytonaliteit, en desondanks een geheel eigen uitdrukkingsvorm wist te ontwikkelen.
Gedurende de vijf maal (bijna) een half uur zullen dertien nummers van Arthur Honegger worden voorgesteld, maandag te beginnen met het orkestwerk Pacific 231 uit 1923. Deze compositie draagt de ondertitel Mouvement symphonique No. 1 en is het meest uitgevoerde werk van deze muziekmeester. De musici in het stuk worden geacht tezamen de geluiden van een stoomlocomotief te imiteren.
Arthur Honegger overleed op 27 november 1955 te Parijs.
____________
Afbeeldingen
1. Arthur Honegger, tekening van Jarko Ailkens, Groningen 1985. (Archief Heinz Wallisch.)
2. Bankbiljet van 20 Zwitserse franken uit 1996 met daarop het hoofd van deze componist.

zondag 13 januari 2008

Enrique Granados is vijf dagen de protagonist in Radio 4-programma Componist van de week

Nationale kleuring
Hoewel men aan de muziek van veel componisten van de generatie van Enrique Granados (1867-1916) heel dikwijls kon beluisteren in welke contreien zij hun oorsprong hebben, maar tevens de invloeden van hun dagelijks leven hebben verwerkt, is het niet altijd even gerechtvaardigd de term nationalistische muziek te gebruiken, vooral oaangezien het adjectief een zeer nare bijsmaak heeft. Maar nationaal getint is en blijft, ook meer dan negen decennia na zijn heengaan diens muziek. Veelal is er tijdens het fin de siècle, toen dit genre hoogtij vierde, vanuit gegaan dat dergelijke composities het beste konden worden uitgevoerd door landgenoten, is dat geen wet van Spanjaarden en Portugezen. Immers, de frisse kijk van buitenaf kan soms ook een heel weldadige uitwerking hebben doordat deze nieuwe perspectieven kan bieden.
Enrique Granados vervult de komende week, van maadag 14 tot en met vrijdag 18 januari, elke avond tussen 19:30 uur en 20:00 uur, de rol van Componist van de week in het gelijknamige programma dat Noor Kamerbeek samenstelt voor de Vara, om via Radio 4 te worden uitgezonden. Dertien verschillende composities worden, deels of in hun geheel, gedurende die in totaal tweeënhalf uur radiotijd voorgesteld. De heldere tussentekste, uitgesproken de uitzonderlijk fraaie en aangename stem van Peter Bree, nemen nooit veel tijd in beslag. De exacte programmagegevens zijn te vinden op de website van Radio 4.
__________
Afbeeldingen:
1. Componist Enrique Granados.
2. Radio 4-presentator Peter Bree.