Tan Dun is Vara's Componist van de Week

Nieuwe visie
De in 1957 geboren Japanse meester der muziek Tan Dun beleeft wereldwijd het ene succes na het andere. Niet alleen spelen zeer oude Chinese rituelen en Oosterse filosofie, in combinatie met westerse avant-garde, een belangrijke rol in zijn compositietechniek, water is eveneens dominant aanwezig in zijn werk, en dat geldt zowel letterlijk alsook figuurlijk. Dat alles zorgt voor een geheel nieuwe visie op één en ander dat al langer bestaat.
Al die gegevens in overweging nemend, zal het niet verbazen dat het een grote wens van Tan Dun is om zijn composities te laten fungeren als bindmiddel.
Tan Dun is van maandag 8 tot en met vrijdag 12 augustus, al die dagen tussen 19:30 uur en 20:00 uur Componist van de week in het gelijknamige radioprogramma van de Vara via Radio 4.
__________
Afbeelding: De foto van deze componist is overgenomen van diens uitgever Schirmer. Het auteursrecht van de afbeelding berust bij Nan Watanabe.

Frederick Delius is thans Componist van de week

De Engelse muziekmeester Frederick Delius (1862-1934) vervult dezer dagen ─ dat wil zedggen van maandag 18 juli tot en met vrijdag 22 juli ─ de functie van Componist van de week. Hij is een bij het grote publiek nog altijd onderschatte componist.
Ter gelegenheid van zijn gelijke functie in de reeks van BBC Radio 3 hebben we op zondag 25 mei 2008 op deze site een uitgebreid artikel over de man gepubliceerd, waarnaar we dan ook graag verwijzen voor het geval u nader mocht worden geïnformeerd over het wel en, niet te vergeten het vele, wee dat de mens Frederick Delius is wedervaren.
Vijf keer bijna een half uur muziek van de man kunt u beluisteren op Radio 4, tijdens de genoemde avonden, steeds tussen 19:30 uur en 20:00 uur.
Het zal daarbij ongetwijfeld gaan om de integrale herhaling van het programma dat in deze reeks reeds werd uitgezonden in oktober 2007.

Edouard Lalo is Componist van de week

Edouard Lalo

Het Vara-programma Componist van de week, dat in principe elke week vijf dagen wordt uitgezonden, heeft de werkdagen maandag 27 juni tot en met vrijdag 1 juli de Franse muziekmeester Edouard Lalo als protagonist. De man is op het concertpodium eigenlijk alleen bekend gebleven door zijn Symphonie espagnole voor viool en orkest uit 1874. Dezelfde noten-meester had een jaar eerder een concert voor viool en orkest in F-groot gepubliceerd dat bij lange na niet zo wijdverbreid is geraakt en derhalve ook niet met enige regelmaat op concertprogramma's van de symfonieorkesten prijkt. Diens Concert voor cello en orkest in d-klein uit 1877 wordt weliswaar iets minder vaak gespeeld, maar geniet toch ook nog redelijke bekendheid.
De Opéra van Parijs had bij Lalo een ballet besteld dat in 1882 als Namouna werd opgeleverd. Claude Debussy was van mening dat er heel veel saai-domme balletten bestonden, maar dat hem in ieder geval ook een meesterwerk bekend was: Namouna. Hoewel we dat stuk nooit op het programma van een operahuis hebben gezien, betekent dat op zich uiteraard niets. Een versie op geluidsdragers is wel enigszins bekend geraakt.
Zoals gebruikelijk wordt het programma ook deze week van maandag tot en met vrijdag, steeds tussen 19:30 uur en 20:00 uur door die zender de ether ingestuurd.

Componist van de week: William Sterndale Bennett

William Sterndale Bennett
(1816-1875). Ets van D.J. Pound,
naar een foto van John Jabez
Edwin Mayall (1813-1901)

De Engelse componist William Sterndale Bennett (1816-1875) was een generatiegenoot van Felix Mendelssohn Bartholdy (1809-1847) en Robert Schumann (1810-1856), maar hij heeft hen beiden ongeveer twee decennia overleefd.
Bennett geniet de reputatie dat zijn vroege composities verwantschap vertonen met die van de bovengenoemde collega's. Het zal dan ook geen al te grote verbazing wekken dat zijn vroege werken vooral in Duitsland, bij de liefhebbers van de muziek uit die periode, op veel instemming kunnen rekenen.
William Bennett vervult dezer dagen de functie van Componist van de week in het gelijknamige radioprogramma dat op werkdagen tussen 19:30 uur en 20:00 uur door de Vara via Radio 4 wordt uitgezonden. In dit geval op de avonden van maandag 20 tot en met vrijdag 24 juni.

Vara-Componist van de week: Aram Chatsjatoerjan

Vereerd en verguisd

Aram Chatsjatoerjan

Aram Chatsjatoerjan (1903-1978), de Armeense musicus, die net als collega en tijdgenoot Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975) eveneens tamelijk heeft geleden onder de dictatuur van het stalinistische regime, maar in de beginperiode na de Revolutie van 1917 eerst wel kansen had gehad doordat hij uit de Kaukasus afkomstig was en daardoor flink wat "volkse muziek" kende en tevens kon verwerken. Hoe het tijdens de dictatuur van de Grote Krankzinnige Dzoegasjvili ─ zich noemende en schrijvende Stalin, die nog enige miljoenen meer slachtoffers heeft gemaakt dan zijn mede- en tegenstander inéén, Adolf Hitler ─ deze componist en zo menig ander in de wereld der kunsten is vergaan, mag bij geïnteresseerden in de materie bekend worden verondersteld.

Vijf avonden achtereen
Gedurende vijf avonden, steeds tussen 19:30 uur en 20:00 uur, fungeert Aram Chatsjatoerjan (dit is de enig juiste Nederlandse transliteratie; laat u niets anders wijsmaken; klemtoon op de laatste lettergreep in de achternaam) als Componist van de week in het gelijknamige Vara-programma dat via de klassieke zender Radio 4, zoals gewoonlijk vijf avonden achtereen: van maandag 30 mei tot en met vrijdag 3 juni, zal worden uitgezonden.
Daarin komt de man en zijn werk vijf keer een half uur aan bod. Zo ver als BBC Radio 3 zijn we nog niet, waar de Britse tegenhanger steeds een uur duurt, en ─ gedurende het winterseizoen ─ elke avond die middaguitzending wordt herhaald.
Zie ook ons artikel over (muziek van) deze Armeense musicus op deze site, gepubliceerd op 15 september 2010.

Claude Debussy is Vara's Componist van de week

Claude Debussy ca. 1908

Aartsvader Claude
De oudste van de vier componisten, die met het volste recht als de aartsvaders van de twintigste eeuwse muziek mogen gelden ─ en dat zijn Claude Debussy (1862-1918), Arnold Schönberg (1874-1951), Béla Bartók (1881-1945) en Igor Stravinski (1882-1971)  ─ vervult in de week van maandag 23 tot en met vrijdag 27 mei de functie van Componist van de week bij de Vara op Radio 4. Debussy schreef, in tal van disciplines, klassieke muziek: solostukken voor piano, cycli, kamermuziek, orkestwerken en één muziekdrama Pelleas et Melisande.
Diverse composities, of delen daarvan, worden gedurende die vijf avonden, tussen 19:30 uur en 20:00 uur, voorgesteld. Als we juist zijn geïnformeerd, krijgen we zelfs pianistukken te horen die nog door de componist zelf zijn gespeeld. In dat geval mag men in meer dan één betekenis spreken van historische opnamen. Twee daarvan zullen zijn te horen in de aflevering van maandag 23 mei en nog één wordt voorgesteld in de laatste aflevering, van vrijdag 27 mei.

Carl Maria von Weber is Componist van de week

Net als op BBC Radio 3, met het muziekprogramma Composer of the week, zal ook de kleinere Nederlandse tegenhanger, Componist van de week van de Vara, uit te zenden via Radio 4, gewoon op maandag van deze week beginnen, ondanks het feit dat er sprake is van een christelijk element dat met die dag is verbonden.
Hoofdpersoon van de Nederlandse reeks in de week van maandag 25 april tot en met vrijdag 29 april, is de Duitse componist Carl Maria von Weber (1786-1826). 

De grootste verdienste van deze muziekmeester ligt in het muziektheater; hij wordt, geheel terecht, beschouwd als de grondlegger van de Duitse romantische opera. Als diens muziekdrama en Der Freischütz(1817-1821) en Euryanthe (1822-23) niet waren gecomponeerd, dan zou de muziek het tal van Wagners opera's aan een basis hebben ontbroken. Zijn Oberon(1825-26) heeft er op onnavolgbare wijze toe bijgedragen dat Felix Mendelssohn Bartholdy (1809-1847) zijn geniale muziek voor een Midzomernachtsdroom (1843) niet zo hebben kunnen componeren als in de praktijk is gebeurd.
Zoiets geldt in grotere lijnen binnen de muziekgeschiedenis immers ook: als Wagner niet zou hebben gecomponeerd als hij heeft gedaan, zou Mahler zijn symfonieën ook niet op die manier hebben kunnen schrijven. Je kunt een grotere boog spannen: zonder Papa Bach zou geen van de latere grote meesters hun oeuvre zo hebben kunnen realiseren als is gebeurd.
Het programma Componist van de week duurt slechts een half uur ─ tussen 19:30 uur en 20:00 uur ─, de Britse tegenhanger heeft de duur van een heel uur, en de middageditie wordt 's avonds laat nog eens herhaald.
Dat laatste zou eigenlijk met ons Nederlandse programma met min of meer dezelfde structuur eveneens moeten gebeuren. In plaats van het vele al te fragmentarische dat de luisteraars steeds wordt voorgezet, kan dit programma bijdragen tot een betere kwaliteit van de zender als geheel.  

Vijf jonge meesters in Componist van de week

In de serie Componist van de week — die wekelijks op werkdagen, 's avonds tussen 19:30 uur en 20:00 uur,wordt uitgezonden door de Vara via Radio 4 — wordt de lading deze week echter niet geheel door d vlag gedekt, dat wil zeggen dat deze programmareeks deze week maar liefst vijf jonge componisten voorstelt: elke avond een andere. De aanleiding daartoe bestaat in het feit dat deze week de Young Composers Meeting wordt gerealiseerd.
Op maandag 14 februari is Christian Richter een half uur protgaonist in genoemd programma, dat deze keer niet aan de vaste presentator is voorbehouden; hij wordt voor deze gelegenheid vervangen door Jan Rot. Van de jonge componist is onder meer het stuk Metal Grinding Machine te horen.
Dinsdag 15 februari kunnen belangstellenden kennis nemen van een gedeelte uit het oeuve van Trevor Grahl, zoals diens Mechanical Miniatures.
Woensdag 15 februari kan men luisteren naar Am Rande, een kwintet voor piano, twee violen, altviool en cello, geschreven door Janco Verduin.

Natalia Dominguez Rangel is de enige vrouw in het gezelschap van jonge componisten, die deze week in het programma Componist van de week op Radio 4,'s avonds tussen 19:30 uur en 20:00 uur worden voorgesteld.

Philemon Mukarno is de vierde onder de reeks jongeren die in dit aloude, vertrouwde klassieke muziekprgramma wordt voorgesteld, onder meer met het stuk voor stem: Kamaloka.
De reeks wordt afgesloten op vrijdag 18 februari, met de enige vrouw in het gezelschap: Natalia Dominguez Rangel.Van haar wordt een Song Cycle voorgesteld.