Gustav Mahlers Negende Symfonie op BBC Four

Op vrijdag 25 november wordt door de Britse televisiezender BBC Four de registratie uitgezonden van de uitvoering van de Negende Symfonie in D grote terts, gecomponeerd in de jaren 1908-1909, van Gustav Mahler (1860-1911), gespeeld door het Radio Sinfonieorchester Stuttgart onder leiding van Roger Norrington, tijdens een van de BBC Proms in de zomer van 2011 in de Albert Hall te Londen.

Dat concert was het laatste optreden van Roger Norrington met het orkest van Stuttgart. Hij vervolgt zijn carrière, na vijf jaar met dat ensemble, in Zwitserland bij het wereldvermaarde Zürcher Kammerorchester.
Hoewel het ongebruikelijk is om na de laatste noten van Mahlers Negende een toegift te spelen, sprak de dirigent na afloop even tegen het publiek en zei hij, voor deze gelegenheid met die traditie te willen breken, en een elegie te willen laten spelen van een grote Engelse meester, die dat stuk heeft gecomponeerd in hetzelfde jaar als die Negende van Gustav Mahler gereedgekomen is: Elegy van Edward Elgar (1857-1934).
Het Prom-concert via BBC Four zal worden herhaald in de nacht op zaterdag 26 november, vanaf ongeveer 02:00 uur.
Voor nadere info en een toelichting op deze symfonie kan men terecht in een artikel dat is gepubliceerd op 10 januari 2007 op de fin de siècle cultuurwebsite All art is quite useless van Rond1900.nl, onder de titel Vaarwel aan een leven en aan een cultuurtijdperk.

BBC Proms: Vier composities van Johannes Brahms

Twee avonden achtereen speelt ─ tijdens de BBC Proms 2011 in de Albert Hall te Londen ─ het Chamber Orchestra of Europe onder leiding van Bernard Haitink, met medewerking van de pianist Emanuel Ax, tezamen vier werken van Johannes Brahms (1833-1897).

Johannes Brahms tegen
het einde van zijn leven.

Op vrijdag 19 augustus begint het concert om 20:00 uur en is het te volgen via, in ieder geval twee, in ons land te ontvangen, Europese radiozenders, te beginnen bij BBC Radio 3 en Neerlands Radio 4.
Uitgevoerd worden de Symfonie nr. 3 in F-groot, opus 90, uit 1883; na de pauze voegt Emanuel Ax zich bij het ensemble voor het Pianoconcert nr. 1 in d-klein, opus 15, uit 1859.
Het concert is vanaf 20:30 uur onze tijd ook te volgen op BBC Four-tv.
Gedurende de pauze, tussen 20:40 uur en 21:00 uur onze tijd, spreken musicoloog Kenneth Hamilton en criticus Stephen Johnson over de componist Brahms; op BBC Four wordt een gesprek gevoerd met dirigent Bernard Haitink.
Zaterdag 20 augustus spelen dezelfde musici, onder leiding van dezelfde dirigent, twee andere composities van dezelfde meester, ook in dezelfde beide categorieën. Het concert wordt dan geopend met het Pianoconcert nr. 2 in Bes-groot, opus 83, uit 1881, gevolgd door de Symfonie nr. 4 in e-klein, opus 98, uit 1885.
Het optreden begint op zaterdag om 20:30 uur onze tijd. In de pauze, tussen 21:20 uur en 21:40 uur, wordt gesproken over de literaire passies van musici. Andrew Litton is daarbij van de partij.
Dit concert zal tevens worden uitgezonden door BBC Two-tv, doch pas tussen 22:00 uur en middernacht onze tijd.

Hongaarse muziekmeesters tijdens BBC Proms

Vladimir Jurowski in 2011.

Drie grootmeesters der toonkunst, allen van Hongaarsen huize, staan op het programma van het BBC-Promconcert dat op dinsdag 26 juli in de Albert Hall te Londen wordt gegeven door het London Philharmonic Orchestra onder leiding van Vladimir Jurowski. Het concert begint om 20:30 uur onze tijd.
Het optreden wordt geopend met de schitterende Dansen uit Galanta uit 1933 van Zoltán Kodály (1882-1967). Over die compositie kunt u meer lezen in een op deze site eerder gepubliceerde bijdrage van 18 mei 2009.
Daarna soleert Jean-Efflam Bavouzet in het Concert voor piano en orkest nr. 1 uit 1926 van Béla Bartók (1883-1945), waarna het optreden wordt besloten met Eine Faust Symphonie, naar Goethe's beroemdste opus, gecomponeerd in de jaren 1854/1857 door Franz Liszt (1811-1886).

Pianist Jean-Efflam Bavouzet.

Deze uitvoering zal in dezelfde week nog tweemaal te volgen zijn: de eerste keer in het programma Afternoon on 3 van BBC Radio 3, dat door die zender op donderdag 28 juli, tussen 15:00 uur en 17:30 uur onze tijd, wordt uitgezonden.
Een dag later is het geheel nog eens te horen ─ en dan tevens te zien ─ op de televisiezender BBC Four, tussen 20:30 uur en 22:50 uur onze tijd.

Spaanse nacht met BBC Philharmonic Orchestra

Het concert op vrijdag 22 juli in de reeks BBC Proms 2011 op het podium van de Albert Hall in Londen zal worden gegeven door het BBC Philharmonic Orchestra onder leiding van Juanjo Mena, bestaat uit zes onderdelen, welke alle betrekking op Spanje hebben. Slechts één van die stukken is gecomponeerd door een Spanjaard: Manuel de Falla (1876-1946): Nachten in Spaanse tuinen, voor piano en orkest, gecomponeerd in de jaren 1911-1915.

Claude Debussy in 1908.

Twee andere componisten zijn van de partij met in totaal vijf stukken, en daarmee wordt de rest van het programma opgevuld: drie stukken zijn van Claude Debussy (1862-1918), een meester die weliswaar nooit in Spanje is geweest maar door zijn intense gevoeligheid de sfeer van dat l;and grandioos gestalte heeft weten te geven.
Van Debussy klinken Gigues (1) geschreven in de jaren 1909-1912, Rondes de printemps (3), uit de periode 1905-1908 en Iberia (5), gecomponeerd in de jaren 1905-1909, alle uit Images.
Van Maurice Ravel (1875-1937) worden gespeeld de Rhapsodie espagnole (2) uit 1907, en als voorlaatste werk (4) Alborada del gracioso, oorspronkelijk geschreven voor piano in de jaren 1904/05.

Hallé Orchestra op Proms 2011 in Albert Hall

Hallé Orchestra
Het concert van donderdag 21 juli in het kader van de BBC Proms 2011, in de Londense Albert Hall, zal worden gegeven door het Hallé Orchestra uit Manchester, dat jarenlang onder leiding van Sir John Barbirolli (1899-1970) heeft gestaan, en thans Mark Elder als dirigent heeft.
Het concert gaat van start om 20:30 uur onze tijd, en zal worden uitgezonden door de televisiezender BBC Four en tegelijkertijd door de cultuurzender BBC Radio 3. Neerlands Radio 4 neemt het concert over in het programma Zomeravondconcert, dat om 20:00 uur begint.

Tweemaal Sibelius
Zowel vóór de pauze, alsook daarna, bestaat het concert uit twee onderdelen: in de eerste helft gaat het in beide gevallen om composities van de Finse meester Jean Sibelius (1865-1957): allereerst de tweede suite met de titel Scènes historiques, opus 66, uit 1912, gevolgd door diens laatste symfonie, de Zevende in C grote terts, opus 105, uit 1924.

Bartóks Derde Pianoconcert en Janáceks Sinfonietta

Bastrompet, gestemd in C.

Voor meer informatie en een toelichting op het eerste werk na de pauze, het Derde concert voor piano en orkest van Béla Bartók (1881-1945) zij hier verwezen naar een artikel dat op deze site is gepubliceerd op woensdag 2 juli 2008.
Tot slot wordt de Sinfonietta uit 1928 van Léos Janácek (1854-1928) uitgevoerd; een veeleisende compositie met vijfentwintig koperblazers, met veertien trompetten: twaalf normale en twee bastrompetten; daarnaast vijf trombones, vier hoorns en twee tuba's; slagwerk, drie harpen en veel strijkers. Tegenover die massaliteit verwacht je er wel zestig (op basis van acht contrabassen). [1]
Nu is er altijd weer een mogelijkheid gevonden om dergelijke producties voor de BBC Proms te realiseren, maar voor het geval dat met die veertien trompetten niet zou zijn gelukt, is er een troost: er bestaat een versie waarin negen trompetten zijn voorgeschreven, en dat scheelt dan toch weer een slok op een borrel.
Die laatste versie heb ik in de jaren zestig van de vorige eeuw in de akoestisch meest ideale omstandigheden meegemaakt in de Harmonie van Groningen. De toenmaals vaste dirigent van het orkest aldaar heeft het binnen enkele jaren tweemaal op het programma gezet.
__________
[1] Tijdens de eerste uitvoering is gebleken dat Mark Elder eveneens de versie met negen trompetten heeft gespeeld, en daar vijftig strijkers tegenover heeft gezet: op basis van zes contrtabassen.
Het concert zal worden herhaald in de reeks Sunday concert op BBC Radio 3, zondag 24 juli, 's middags tussen 15:00 uur en 17:00 uur.